پاسخ کوتاه: اگر شهروند کشوری خارج از اتحادیه اروپا هستید و می‌خواهید سال اول لیسانس (Licence 1) را در یک دانشگاه دولتی فرانسه شروع کنید، باید «درخواست پذیرش مقدماتی» یا DAP (Demande d’admission préalable) ثبت کنید. طبق تقویم رسمی وزارت آموزش عالی فرانسه، برای سال تحصیلی ۲۰۲۸-۲۰۲۷ این روند از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ باز شده و آخرین مهلت ثبت پرونده ۱۵ دسامبر ۲۰۲۶ است. پس اگر برای سپتامبر ۲۰۲۷ برنامه دارید، همین حالا وقت اقدام است.
در این مقاله قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهیم DAP چیست، چه کسانی باید آن را انجام دهند، چه مدارکی لازم است و چه اشتباه‌هایی را نباید تکرار کرد.
DAP دقیقاً چیست؟
DAP یک روند پذیرش ویژه برای دانشجویان بین‌المللی است که می‌خواهند برای اولین بار در سال اول لیسانس یک دانشگاه فرانسوی ثبت‌نام کنند. در این روند، دانشگاه پرونده‌ی تحصیلی و سطح زبان فرانسه‌ی شما را بررسی می‌کند و تصمیم می‌گیرد که شما را بپذیرد یا نه.
چند نکته‌ی مهم:
- DAP فقط برای سال اول لیسانس در دانشگاه‌های دولتی است. برای سال دوم و سوم لیسانس یا مقطع ارشد، روند دیگری دارید (معمولاً مستقیم از طریق پلتفرم Études en France یا سایت دانشگاه).
- در کشورهایی که روند Études en France در آن‌ها فعال است، از جمله ایران، DAP به‌صورت آنلاین و از طریق همین پلتفرم Campus France انجام می‌شود. ساکنان کشورهای دیگر معمولاً از فرم کاغذی موسوم به «پرونده‌ی سفید» (dossier blanc) استفاده می‌کنند.
- خارجی‌هایی که از قبل مقیم فرانسه هستند، فرم دیگری دارند (dossier vert).
چه کسانی باید DAP انجام دهند؟
به‌طور کلی، DAP برای این افراد اجباری است:
- شهروندان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا، منطقه اقتصادی اروپا و سوئیس؛
- که دیپلم پایان دبیرستان (معادل باکالوریای فرانسه) را خارج از فرانسه گرفته‌اند یا امسال می‌گیرند؛
- و می‌خواهند در سال اول لیسانس یک دانشگاه دولتی ثبت‌نام کنند.
برخی گروه‌ها (مثلاً دارندگان باکالوریای فرانسه یا برخی دانشجویان بورسیه‌ی دولت فرانسه) از این روند معاف‌اند و مسیر دیگری دارند. اگر مطمئن نیستید در کدام دسته قرار می‌گیرید، پیش از هر کاری با دفتر Campus France کشور خود مشورت کنید.
توجه کنید که مدرسه‌های خصوصی، مدرسه‌های بازرگانی و مهندسی و بسیاری از برنامه‌های خاص، روند پذیرش خودشان را دارند و شامل DAP نمی‌شوند.
تقویم DAP برای ورودی سپتامبر ۲۰۲۷
بر اساس تقویمی که وزارت آموزش عالی فرانسه منتشر کرده است:
- ۱ اکتبر ۲۰۲۶: باز شدن روند DAP؛
- ۱۵ دسامبر ۲۰۲۶: آخرین مهلت تحویل پرونده به دانشگاه‌ها (از طریق Études en France یا فرم سفید)؛
- تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۷: آخرین مهلت کمیسیون‌های آموزشی دانشگاه‌ها برای اعلام نتیجه؛
- تا ۳۱ مه ۲۰۲۷: آخرین مهلت برای اعلام پاسخ شما به دانشگاهی که شما را پذیرفته است.
بین این مراحل، معمولاً آزمون زبان فرانسه (در صورت نیاز) و مصاحبه‌ی Campus France هم قرار می‌گیرند. دفتر Campus France هر کشور تاریخ‌های دقیق خودش را اعلام می‌کند.
منبع: وزارت آموزش عالی و پژوهش فرانسه (enseignementsup-recherche.gouv.fr) و campusfrance.org. لطفاً حتماً منبع رسمی را دوباره بررسی کنید؛ قوانین و تاریخ‌ها ممکن است تغییر کنند.
سطح زبان فرانسه: TCF DAP و معافیت‌ها
دانشگاه‌ها باید مطمئن شوند که شما می‌توانید کلاس‌ها را به فرانسه دنبال کنید. به همین دلیل، اغلب داوطلبان DAP باید در آزمون ویژه‌ای به نام TCF DAP شرکت کنند. این آزمون را France Éducation international برگزار می‌کند و یک بخش نوشتاری هم دارد؛ بخشی که برای بسیاری از فارسی‌زبانان چالش‌برانگیز است.
برخی داوطلبان از این آزمون معاف‌اند؛ مثلاً دارندگان مدارکی مانند DELF B2 یا DALF، یا کسانی که در یک مدرسه‌ی فرانسوی‌زبان تحصیل کرده‌اند. اما فهرست دقیق معافیت‌ها را باید در سایت france-education-international.fr یا از دفتر Campus France بپرسید، و مدرک معافیت را هنگام ثبت پرونده آماده داشته باشید.
اگر هنوز تصمیم نگرفته‌اید کدام آزمون برایتان مناسب‌تر است، مقاله‌ی TCF یا DELF؟ کدام آزمون را انتخاب کنیم را بخوانید.
مراحل DAP قدم‌به‌قدم
- انتخاب رشته و دانشگاه: برنامه‌های لیسانس را در سایت‌های رسمی بررسی کنید و رشته‌هایی را انتخاب کنید که با سوابق تحصیلی شما هم‌خوانی دارند. تعداد انتخاب‌ها در DAP محدود است، پس با دقت انتخاب کنید.
- ساخت حساب در Études en France: حساب کاربری بسازید و اطلاعات شخصی، سوابق تحصیلی و نمرات را وارد کنید.
- بارگذاری مدارک: ریز نمرات سال‌های آخر دبیرستان، دیپلم (یا گواهی در حال تحصیل)، ترجمه‌ی رسمی مدارک، گذرنامه، نامه‌ی انگیزشی و در صورت نیاز رزومه.
- نوشتن نامه‌ی انگیزشی برای هر انتخاب: هر دانشگاه باید ببیند چرا این رشته و این دانشگاه را انتخاب کرده‌اید. راهنمای کامل را در مقاله‌ی نامه انگیزشی کمپوس فرانس ببینید.
- آزمون زبان: اگر معاف نیستید، در TCF DAP ثبت‌نام کنید.
- پرداخت هزینه‌ی Campus France و مصاحبه: پس از تکمیل پرونده، مصاحبه با Campus France انجام می‌شود. برای آمادگی، مقاله‌ی کمپوس فرانس: مراحل پرونده و مصاحبه را بخوانید.
- دریافت پاسخ دانشگاه‌ها و انتخاب نهایی: پاسخ‌ها در پلتفرم نمایش داده می‌شوند و شما باید در مهلت مقرر یکی از پذیرش‌ها را تأیید کنید.
- درخواست ویزای تحصیلی: پس از تأیید نهایی، روند ویزا از طریق France-Visas و مرکز مربوط آغاز می‌شود.
اشتباه‌های رایج در DAP
- دیر شروع کردن: ترجمه‌ی رسمی مدارک و ثبت‌نام آزمون زبان زمان می‌برد. اگر تا اوایل دسامبر صبر کنید، ممکن است به مهلت نرسید.
- نامه‌ی انگیزشی کلی و تکراری: یک متن یکسان برای همه‌ی دانشگاه‌ها معمولاً اثر خوبی ندارد.
- انتخاب رشته‌ی نامرتبط: رشته‌ای که هیچ ارتباطی با سوابق شما ندارد، احتمال پذیرش را کم می‌کند، مگر اینکه دلیل قانع‌کننده‌ای ارائه دهید.
- دست‌کم گرفتن زبان فرانسه: حتی بعد از پذیرش، کلاس‌های سال اول لیسانس سنگین است. سطح واقعی زبان، و نه فقط نمره‌ی آزمون، کلید موفقیت شماست.
- اعتماد به اطلاعات قدیمی: تاریخ‌ها هر سال به‌روز می‌شوند. همیشه تقویم سال جاری را در منابع رسمی ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
آیا با DAP می‌توانم مستقیم وارد سال دوم لیسانس شوم؟
خیر. DAP فقط برای سال اول لیسانس است. برای سال‌های بالاتر، روند جداگانه‌ای از طریق Études en France یا خود دانشگاه وجود دارد.
آیا می‌توانم بعد از ۱۵ دسامبر پرونده بدهم؟
مهلت DAP جدی است و پرونده‌ی دیرهنگام معمولاً بررسی نمی‌شود. اگر از این مهلت جا ماندید، می‌توانید سراغ برنامه‌هایی بروید که خارج از DAP پذیرش دارند، یا یک سال زبان در فرانسه را بررسی کنید.
آیا پذیرش در DAP یعنی ویزا قطعی است؟
خیر. پذیرش دانشگاه شرط لازم است، اما تصمیم درباره‌ی ویزا با مقامات کنسولی است و به مدارک مالی و سایر شرایط بستگی دارد.
چطور می‌توانیم کمکتان کنیم؟
در FR by Lélia، لِلیا، معلم بومی فرانسوی، به شما کمک می‌کند تا برای آزمون زبان، مصاحبه و نوشتن نامه‌ی انگیزشی آماده شوید. همچنین تیم ما در کنار عضو ایرانی تیم، در تمام مراحل پرونده‌ی تحصیلی همراه شماست. برای اطلاعات بیشتر صفحه‌ی همراهی برای مهاجرت تحصیلی به فرانسه را ببینید؛ هزینه‌ی همراهی بر اساس پرونده‌ی شما و به‌صورت پیشنهاد قیمت شخصی اعلام می‌شود.
اگر می‌خواهید سطح فرانسه‌ی خود را بسنجید و برنامه‌ی آمادگی برای DAP داشته باشید، یک جلسه‌ی آزمایشی ۳۰ دقیقه‌ای با تعرفه‌ی ویژه رزرو کنید. کافی است در تلگرام به ما پیام دهید: t.me/FRbyLelia. با کمال میل پاسخگوی سؤال‌هایتان هستیم.